Fotoelektrik olayı nedir?

Işığın veya dalga boyu kısa elektromanyetik ışınımların etkisiyle metallerin elektron salması olayı. Atomun en dış yörüngesinde dolanan elektronlar, enerji kazanınca bir üst enerji seviyesine çıkarak, atom çekirdeğine olan uzaklıkları artar. Bu enerji seviyeleri her atom için ayrı olup, kesiklilik gösterir (yani atom her enerjiyi almaz). Bir atomun aldığı enerji, elektronu atomun çekim sahasının dışına çıkaracak büyüklükte ise elektron atomdan kurtulurfotoelektrik olayı

Işık, bir elektromanyetik dalgadır. Bu dalga, bir radyasyon enerjisi taşır. Bu enerjinin devamlı değil, enerji paketleri şeklinde taşındığı kabul edilir. Bu enerji paketlerine kuantum veya ışık için foton adı verilir. Bir foton veya kuantumun taşıdığı enerji, dalganın frekansı ile orantılıdır. İşte, ışık kuantumlarının enerjisi, ışığın düştüğü yüzeyi meydana getiren atomun çekim enerjisinden (bağ enerjisinden) yüksek olduğu takdirde, her foton bu yüzeyden bir elektron ayrılmasına sebep olacaktır. Böylece elektron yayımlayan bir katot elde edilir. Bu emisyona fotoelektrik emisyon veya kısaca fotoemisyon denir. Çıkış enerjisi çok düşük olan sezyum, fotokatot olarak kullanılmaya çok elverişlidir. Bugün en çok kullanılan katotlar oksitlenmiş gümüş üzerine kaplanmış sezyum (kızıl ötesi radyasyonlara hassas) ve antimuan (mavi ve görünen ışığa hassas) katotlardır. Güneş ışığını emen potasyum, rubidyum, selenyum gibi maddeler foto elektrik olaya sebep olurlar. Fotoselüller:

Fotoelektrik hadisesine dayanarak fotoelektrik selüller çalıştırılır. Bunlar fotoelektrik akım verirler. Fotoselül olarak, mesela potasyum tabakası, havası boşaltılmış bir cam tüp içerisindeki iki elektrottan katot olarak kullanılır. Anot (pozitif uç) ve katot (negatif uç) arasına belli bir elektriksel potansiyel farkı uygulanır.

Katot yüzeyine ışık düşünce serbest hale geçen elektronlar, elektriki çekim tesiri ile anoda hareket ederler. Böylece fotoelektrik akım elde edilir.

Fotoselüller; alarm cihazlarında, ışıkla otomatik çalışmayı başlatmada, aydınlatma ölçümü aletlerinde, sesli film projeksiyon makinalarında, geceleri havadan fotoğraf çekimlerinde, takım tezgahlarına kumanda etmede devre açıcı ve devre kapatıcı olarak kullanılmaktadır.

İlgili olabilecek başlıklar

Fotoelektrik nedir?

--Reklam--